عوامل ابتلا به بیماری اسهال و راه های درمان اسهال

اسهال وضعیتی است که طی آن فرد بیمار حداقل سه مرتبه دفع مدفوع آبکی دارد. این عارضه می تواند همه افراد...

عوامل ابتلا به بیماری اسهال و راه های درمان اسهال

اسهال وضعیتی است که طی آن فرد بیمار حداقل سه مرتبه دفع مدفوع آبکی دارد. این عارضه می تواند همه افراد را درگیر نماید، اسهال دومین عارضه شایع می باشد که فرد مبتلا به طور متوسط ۴ مرتبه در روز آن را تجربه خواهد نمود. این وضعیت به سرعت مایعات بدن را کاهش داده و باعث دهیدراته شدن بدن می گردد در موارد شدیدتر ممکن است اسهال منجر به کاهش ادرار، رنگ‌ پریدگی، ضربان سریع قلب و … شود. اسهال می تواند ناشی از عوامل مختلف عفونی، و فصلی ایجاد شود. در ادامه به شرح این بیماری می پردازیم:

عوامل ابتلا به بیماری اسهال

اسهال می تواند ناشی از عوامل مختلف بیماری از جمله ویروس، باکتری ها، انگل ها و … ایجاد گردد، اما در اغلب موارد علت این عارضه عوامل ویروسی به خصوص عفونت روده می باشد. عوامل ویروسی اسهال به شدت مسری است و ممکن است از طریق تماس دست ها، مصرف خوراکی های آلوده و یا سطح آلوده و … ویروس منتقل گردد. ویروس ممکن است از طریق افرادی که هیچ گونه علایمی ندارند نیز منتقل شود. مهمترین عوامل ایجاد کننده اسهال به این شرح است:

  • مصرف دارو ها : مصرفی برخی از دارو ها از جمله آنتی بیوتیک ها،داروهای فشار خون، داروهای سرطانی و آنتی اسیدها می توانند باعث اسهال شوند.
  • عدم تحمل هضم غذا : اسهال می تواند در اثر عدم توانایی بدن در هضم برخی از غذاها ایجاد گردد، برخی از افراد با مصرف  محصولات لبنی و شیرین کننده های مصنوعی دچار تهوع، اسهال، گرفتگی و گاز روده می شوند.این وضعیت معمولاً بعد از ۳۰ دقیقه الی ۲ ساعت پس از مصرف غذا در شما ایجاد می شود.
  • بیماری های مزمن :  اسهالی که بطور مداوم وجود دارد، نشان دهنده بیماری مزمنی است که نیاز به درمان دارد. اگر اسهال بیشتر از ۳ روز به طول بیانجامد نیاز است برای بررسی وضعیت به پزشک مراجعه نمایید. برخی از علل و بیماری هایی که می تواند منجر به اسهال گردد به این شرح است:
  1. سندرم روده تحریک پذیر : یک اختلال رایج است که سبب گرفتگی، نفخ، اسهال و ناراحتی کلی داخل شکم می شود. اغلب، تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی می تواند سندرم روده تحریک پذیر را کنترل کند.
  2. بیماری التهابی روده : در این بیماری دستگاه گوارش آسیب می بیند، و توانایی آن برای جذب و انتقال مواد مغذی به بدن کاهش می یابد.
  3. بیماری سلیاک : بیماری سلیاک موجب می شود با مصرف گلوتن، سیستم ایمنی بدن به پوشش روده حمله  کند. گلوتن پروتئین موجود در گندم، چاودار و جو است. به غیر از این شرایط، روده توانایی جذب مواد مغذی را در طول زمان از دست می دهد.
  4. دیابت: بیماری دیابت یا قند نوعی اختلال در سوخت و ساز بدن است که به علت عدم توانایی بدن در تولید هورمون انسولین ایجاد می گردد.
  5. هیپرتیروئیدیسم یا پرکاری تیروئید: در این بیماری غده تیروئید بیشتر از نیاز هورمون تیروکسین را ترشح می کند.
  6. بیماری آدیسون : این بیماری ناشی از کاهش هورمون ترشح شده از غدد فوق کلیوی ایجاد می گردد.
  7. پانکراتیت مزمن : به التهاب پانکراس یا لوزالمعده پانکراتیت مزمن گفته می شود.

نکات مهم در زمان ابتلا به اسهال

لازم است در صورت بروز اسهال نکات زیر را رعایت نمایید:

  • دستان خود را مرتباً بشویید.
  • مصرف کافی  آب را فراموش نکنید.
  • از ظروف تمیز استفاده نمایید.
  • دیگران نباید از ظروفی که شما در آن غذا خوردید، استفاده کنند.
  • استراحت کنید.
  • با تغذیه صحیح قوای از دست رفته بدن را جایگزین کنید.
  • رعایت بهداشت و نظافت
  • ترجیحاً تماس بدنی نداشته باشید زیرا احتمال انتقال ویروس وجود دارد.
  • در صورت بروز علائم کم آبی بدن به پزشک مراجعه نمایید.

آیا اسهال خطرناک است؟

اسهال به خودی خود نمی تواند خطرناک باشد، تنها مانع جذب مواد معدنی در بدن شده و در صورت تداوم آن ممکن است بدن را دهیدراته نماید، که این امر به خصوص در کودکان خطرناک و دردسرساز است، پس لازم است با مصرف کافی آب از این امر جلوگیری نمایید. از علائم دهیدراته شدن می توانیم به از بین رفتن کشش طبیعی پوست بدن،خشک شدن دهان، نفس بدبو،سردرد، سرگیجه و … اشاره کنیم.

اگر اسهال کودکان در طی ۲۴ ساعت و اسهال  بزرگسالان در طی ۴۸ ساعت بهبود نیافت لازم است به پزشک مراجعه نمایید. ( اسهال نوزادان باید جدی گرفته شود زیرا بدن آنها در برابر این اختلال آسیب پذیر تر است.)

همچنین در صورتی که هر یک از علائم زیر را تجربه نمودید، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.

این علائم می تواند نشانه‌ی بیماری های جدی تر باشد که نیاز به بررسی توسط پزشک دارد.

درمان اسهال

معمولاً اسهال پس از طی ۴۸ ساعت بدون مصرف هیچ دارویی بهبود می یابد، تنها در صورت بروز اسهال لازم است از دهیدراته شدن و یا کم آبی بدن پیشگیری نمایید، همچنین می توانید از غذاهایی مثل گوشت بدون چربی، ماست، میوه ها، سبزیجات و کربوهیدرات های پیچیده مانند برنج، سیب زمینی و نان استفاده نمایید و در عوض مصرف خوراکی هایی مثل نوشیدنی حاوی کافئین و مقدار زیادی قند، و غذاهای سرخ شده یا چرب را تا بهبودی کامل متوقف نمایید. همچنین از غذاهای با فیبر بالا، غذاهای تند، محصولات لبنی و غذاهای شناخته شده برای ایجاد گاز مانند لوبیا، کلم بروکلی و کلم بپرهیزید. زمانی که مبتلا به اسهال هستید دستان خود را مرتباً بشویید تا از انتقال بیماری به سایرین جلوگیری شود.

  • درمان دارویی اسهال : به منظور تسریع در روند درمان می توان از قرص اسهال استفاده نمود، برخی از انواع قرص های اسهال شامل قرص ضد اسهال لوپرامید، قرص دیفوکسیلات، دی سیکلومین، قرص بیسموت ساب سیترات می شود.
  • درمان خانگی اسهال : برای درمان خانگی اسهال می توانید از ماست کم چرب، برنج سفید پخته شده و یا هویج و سیب زمینی  پخته و پوره شده استفاده نمایید. همچنین مصرف میوه هایی مانند موز و سیب و مصرف دمنوش چای بابونه نیز در درمان اسهال موثر باشد.