علت ایجاد آبسه مقعدی و راه‌های تشخیص و درمان این عارضه

علت ایجاد آبسه مقعدی و راه‌های تشخیص و درمان این عارضه

آبسه وضعیتی دردناک و آزار دهنده است که به تجمع عفونت در زیر پوست اطراف مقعد گفته می‌شود. آبسه مقعدی، متداول ترین نوع این عارضه است که در نتیجه عفونی شدن غدد کوچک در اطراف مقعد شکل می‌گیرد. این مشکل به شکل برجستگی قرمز رنگی مشاهده می‌شود که معمولاً لمس آن دردناک است. آبسه‌های مقعدی که در بافت های عمیق تر قرار دارند کمتر شایع هستند و به ندرت مشاهده می‌شوند.

حدود ۵۰٪ بیماران مبتلا به آبسه مقعدی به عارضه ای به نام فیستول مبتلا می‌شوند. فیستول یک تونل کوچک است که بین محل آبسه و پوست اطراف مقعد ایجاد می‌شود. در ادامه به بررسی بیشتر این بیماری و نحوه درمان آن می‌پردازیم:

علت بیماری

این بیماری در اثر عوامل مختلفی ایجاد می‌شود، سه دلیل مهم برای ایجاد این عارضه عبارتند از:

  • شقاق مقعدی (بریدگی عمیق در مقعد)
  • عفونت‌های مقاربتی یا بیماری های آمیزشی
  • انسداد غدد مقعدی

اما افرادی با شرایط زیر بیشتر در معرض این بیماری قرار می‌گیرند.

  • بیماران مبتلا به کولیت
  • بیماری التهابی روده مانند بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو
  • بیماران دیابتی
  • بیماران مبتلا به دیورتیکولیت
  • بیماری التهابی لگن
  • افرادی که با شرکای جنسی مختلف رابطه برقرار می‌کنند.
  • مصرف داروهایی مثل پردنیزون

علائم آبسه مقعدی

اگر علائم زیر را دارید، ممکن است به آبسه مقعد دچار شده باشید:

  • درد، احساس درد به خصوص در مواردی که هنگام نشستن ضربان دار شده و یا درد تشدید شود
  • تحریک پذیری پوست در اطراف مقعد، از جمله تورم، قرمزی و حساسیت
  • تخلیه چرک و عفونت
  • یبوست یا تخلیه روده با درد شدید

تب و لرز از دیگر علائم این بیماری است که به ندرت اتفاق می‌افتد. ولی اگر این علائم وجود داشته باشند، به این معنی است که عفونت شدیدی در محل آبسه ایجاد شده است.

تشخیص

معمولاً در درجات اول بیماری با معاینه بالینی مشخص می شود، اما برای پیدا کردن علت اصلی این عارضه و بیماری زمینه ای مثل عفونت های مقاربتی یا بیماریهای التهابی پزشک انجام سونوگرافی، سی تی اسکن یا MRI را نیز توصیه می‌کند.

درمان آبسه مقعدی

تخلیه سریع آبسه با جراحی به خصوص قبل از فوران چرک و عفونت آن بسیار مهم است. آبسه‌های مقعدی سطحی را می‌توان در مطب پزشک با استفاده از بی حس کننده موضعی تخلیه کرد. آبسه بزرگ یا عمیق تر مقعد باید در بیمارستان و تحت بیهوشی تخلیه شوند.

از تخلیه آبسه در منزل و در شرایط غیر بهداشتی به شدت پرهیز کنید. این کار نه تنها به درمان بیماری کمک نمی کند. بلکه با عدم تخلیه کامل عفونت، میتواند موجب تشدید بیماری و یا ایجاد فیستول شود.

بعد از تخلیه عفونت، برای بیشتر افراد داروهایی برای تسکین درد تجویز می شود. مصرف داروهای آنتی بیوتیک نیز برای جلوگیری از تشدید مجدد عفونت الزامی است. اگر پزشک مصرف  آنتی بیوتیک را تجویز کرد دوره دارویی خود را برای جلوگیری از عود بیماری کامل کنید.

نشستن در وان آب گرم (sitz) نیز میتواند در تسکین علائم شما بعد از جراحی موثر باشد. اگر فرد به یبوست دچار شود، مصرف نرم کننده های مدفوع برای کاهش ناراحتی و درد هنگام تخلیه روده نیز توصیه میشود.

احتمال اینکه آبسه مقعدی مجدداً عفونت کند، وجود دارد، بنابراین توصیه ها  پزشک را جدی بگیرید.

عوارض بیماری

شایع ترین عارضه ای که ممکن است بعد از آبسه ایجاد شود، فیستول مقعدی است. این عارضه به اتصال غیر طبیعی دو بخش از بدن گفته میشود، که علت آن عفونت طولانی مدت و درمان نشده است.

ممکن است فیستول قبل یا بعد از تخلیه آبسه شکل گیرد. تجربه نشان داده اغلب  چهار تا شش هفته پس از تخلیه آبسه، فیستول شکل می گیرد. گاهی اوقات ممکن است فیستول تا چند ماه یا حتی سالها بعد اتفاق افتد..

فیستول باید با کمک روشهای جراحی درمان شود، امروزه علم به کمک بیماران آمده، و جراحی فیستول با لیزر، جایگزین جراحی سنتی آن شده است. با لیزر بیمار نه تنها درد و یا خونریزی را احساس نمی کند، بلکه میتواند برای همیشه و در سریع ترین زمان ممکن از شر این عارضه خلاص شود.

پیشگیری

احتمال پیشگیری ۱۰۰ درصدی از این بیماری وجود ندارد. اما رعایت نکات زیر میتواند خطر ابتلا به این بیماری را تا حد زیادی کاهش دهد.

  • استفاده از کاندوم حین مقاربت برای جلوگیری از انتقال بیماری های جنسی
  • رعایت بهداشت در نوزادان و تعویض منظم پوشک