بواسیر (هموروئید) داخلی و خارجی چیست چه علائمی دارد و چگونه درمان می شود؟

بواسیر داخلی و خارجی شایع ترین بیماری نشیمنگاهی است که ...

بواسیر (هموروئید) داخلی و خارجی چیست چه علائمی دارد و چگونه درمان می شود؟

بواسیر داخلی و خارجی شایع ترین بیماری نشیمنگاهی است که بیشتر افراد در دوره هایی از زندگی خود با آن روبرو می گردند. در یک تعریف ساده و کلی بیماری بواسیر در اثر کشیدگی و التهاب رگ های خونی ناحیه ی اطراف مقعد به وجود می آید. این عامل کشیدگی و فشار می تواند ناشی از یبوست یا عادت های غلط در طول زندگی باشد.

پزشکان برای بیماری هموروئید ۲ نوع مختلف را در نظر می گیرند که هر کدام علائم و نشانه های خاص خود را دارد و روش های درمان هر یک هم متفاوت است. بیماری هموروئید یا بواسیر اصطلاحا به دو نوع بواسیر داخلی و بواسیر خارجی تقسیم بندی می شود که در ادامه به علائم و روش های درمان هر یک اشاره ای خواهیم داشت.

بواسیر یا هموروئید داخلی چیست؟

همانطور که از نام آن مشخص است این نوع هموروئید از نوع داخلی است و رگ های داخلی مقعد و دیواره ی راست روده متورم می گردند و یا در موارد خاصی دچار پارگی می شوند. معمولا بواسیر داخلی علائم و نشانه های ظاهری مشخصی ندارد اما در صورتی که رگ های داخلی مقعد دچار تورم و التهاب بیشتری شوند و هموروئید پیشرفت کند امکان اینکه زائده های گوشتی از مقعد بیرون بزند وجود دارد که وضعیتی بسیار دردناک است و با خونریزی همراه می باشد. همچنین بیمار ممکن است با کم خونی مواجه گردد.

بواسیر یا هموروئید داخلی چه علائمی دارد؟

اولین مشخصه ی اصلی بواسیر داخلی خونریزی است که در اثر اجابت مزاج شروع می شود و رنگ آن قرمز روشن است. مدفوع خونی هم از دیگر علائم هموروئید داخلی است. نکته ی دیگری که در رابطه با هموروئید داخلی لازم به ذکر است این مورد می باشد که در داخل کانال مقعد پایانه ها و گیرنده های عصبی بسیار کمی وجود دارد به همین دلیل بسیاری از بیمارانی که به این وضعیت دچار می شوند با درد زیادی روبرو نمی شوند ولی ممکن است با خارش و خونریزی مواجه گردند.

همچنین یکی دیگر از علائم هموروئید داخلی احساس اجابت مزاج ناقص است که فرد با وجود دفع مدفوع باز هم احساس می کند که نیاز به دفع مدفوع دارد.

بواسیر یا هموروئید داخلی چگونه تشخیص داده می شود؟

بیشتر موارد بواسیر داخلی بدون هیچ گونه علامت و نشانه ی ظاهری خاصی می باشد. چنانکه بیمار به دنبال دفع مدفوع با خونریزی بدون درد و مدفوع خونی مواجه باشد و علائمی از بیرون زدگی و تورم در اطراف مقعد او دیده نشود، به احتمال زیاد ابتلا به هموروئید داخلی مطرح باشد. برای تشخیص هموروئید داخلی معاینه ی ظاهری مقعد کافی نیست و پزشک با کمک آناسکوپ یا با استفاده از روش کلونوسکوپی داخل مقعد و دیواره های راست روده را به خوبی معاینه می کند.

بواسیر یا هموروئید داخلی چگونه درمان می شود؟

برای درمان بواسیر داخلی قبل از هر چیزی باید به شرایط جسمی بیمار و علائم او توجه داشت. اگر خونریزی کم باشد و بیمار با درد و خارش روبرو نشود چنین مشکلی را می توان با تغییراتی در رژیم غذایی و سبک زندگی برطرف کرد ولی گاهی هموروئید پیشرفت می کند و خونریزی افزایش می یابد در چنین شرایطی واضح است بیمار نیاز به درمان های پزشکی دارد.

برای درمان بواسیر یا هموروئید داخلی پزشکان از روش هایی همچون رابربند یا عمل جراحی استفاده می کنند ولی در سال های اخیر روش ایمن و کم عارضه تری برای درمان هموروئید داخلی به وجود آمده است که درد و خونریزی را تا حد قابل توجهی کاهش می دهد و نیازی هم به بستری و انجام بیهوشی عمومی بیمار نیست، لیزر درمانی بواسیر یا هموروئید یک روش درمانی قطعی و موفقیت آمیز برای خلاص شدن از بیماری بواسیر یا هموروئید داخلی به شمار می آید.

بواسیر یا هموروئید خارجی چیست؟

در بواسیر خارجی رگ های قسمت بیرونی کانال مقعد دچار کشیدگی و التهاب می شوند و در بیشتر موارد بیرون زدگی های گوشتی در اطراف کانال مقعد قابل مشاهده هستند. به همین دلیل هم به آن بواسیر خارجی می گویند. از آنجایی که در قسمت بیرونی کانال مقعد گیرنده های عصبی فراوانی وجود دارد در چنین وضعیتی بیمار با درد بسیار شدیدی روبرو می گردد و شدت خونریزی هم معمولا بالاست. این درد و خونریزی پس از دفع مدفوع به شدت افزایش می یابد.

همچنین بیرون زدگی هایی که در اطراف مقعد وجود دارد ممکن است به وسیله دست به داخل مقعد باز گردند اما در برخی موارد امکان بازگشت آنها به داخل مقعد به وسیله ی دست وجود ندارد که در چنین وضعیتی بیمار باید تحت درمان پزشکی قرار بگیرد چون امکان عفونت و پیشرفت بیماری وجود دارد.

علل به وجود آمدن بواسیر یا هموروئید خارجی

پزشکان علت دقیقی برای به وجود آمدن بواسیر خارجی نتوانسته اند بیابند با این حال عوامل و فاکتورهای زیر را در به وجود آمدن چنین وضعیتی دخیل می دانند:

  • ابتلا به یبوست
  • کمبود فیبر در رژیم غذایی
  • کم آبی بدن
  • عدم تحرک
  • قرار گرفتن در وضعیت های ایستاده و نشسته برای مدت زمان طولانی
  • مصرف نوشیدنی های الکلی
  • استرس
  • اسهال
  • نشستن طولانی و زور زدن در توالت
  • چاقی و اضافه وزن
  • بارداری
  • زایمان طبیعی سخت

بواسیر یا هموروئید ترومبوزه چگونه تشخیص داده می شود؟

هموروئید ترومبوزه حالتی است که در اثر التهاب و کشیدگی بیش از حد عروق خونی اطراف مقعد، لخته های خونی در اطراف آن ایجاد گردد. رنگ این لخته های خونی معمولا تیره است و در اطراف مقعد کاملا قابل مشاهده می باشند. بیمار با درد زیادی روبرو می گردد به خصوص در هنگام نشستن و یا پس از اجابت مزاج. خونریزی و خارش هم از دیگر علائم هموروئید ترومبوزه است. بواسیر یا هموروئید ترومبوزه با معاینه ی ظاهری مقعد قابل تشخیص است.

چگونه می توان از ابتلا به هموروئید خارجی پیشگیری کرد؟

شاید برخی عوامل و بیماری ها در ابتلای به هموروئید به خصوص نوع خارجی آن سهیم باشند که قابل پیشگیری نیستند ولی عمده مواردی که باعث به وجود آمدن بواسیر خارجی می شوند از رفتارهای غلط روزانه ی ما نشات می گیرند به همین دلیل پزشکان معتقدند که با رعایت موارد زیر می توان از بسیاری موارد هموروئید خارجی پیشگیری کرد:

  • نوشیدن آب کافی به میزان ۸ الی ۹ لیوان در روز
  • رژیم غذایی سرشار از فیبر مانند میوه ها و سبزیجات تازه
  • انجام ورزش و تحرک کافی در طول روز
  • دستشویی به موقع و پرهیز از به تعویق انداختن آن
  • عدم مصرف نوشیدنی های الکلی
  • درمان سریع یبوست و اسهال
  • پرهیز از نشستن و ایستادن به مدت طولانی
  • پرهیز از زور زدن و نشستن طولانی مدت در توالت

درمان بواسیر یا هموروئید خارجی

گاهی بواسیر خارجی در مراحل اولیه و ابتدایی خود شناسایی می شود در این مرحله ممکن است بیمار با درد و خونریزی خفیفی مواجه گردد، چنین وضعیتی را می توان با کمک روش های درمان خانگی بواسیر تا حد زیادی برطرف کرد. اما اگر بیمار با شرایط وخیم تری روبرو باشد، درد و خونریزی افزایش یابد و بیرون زدگی های اطراف مقعد کاملا مشهود باشد چنین وضعیتی نیاز به درمان و رسیدگی های پزشکی دارد و با کمک روش های درمان خانگی بواسیر قابل برطرف شدن نیست.

عمل جراحی بواسیر گزینه ای بود که پزشکان تا چندی پیش برای درمان انواع هموروئید خارجی در نظر می  گرفتند ولی امروزه با تکنولوژی لیزر درمانی بواسیر، میزان موفقیت درمان بواسیر به مراتب افزایش یافته و امکان بازگشت مجدد بیماری به صفر رسیده است. ضمنا با  کمک این روش بیمار با هیچگونه درد و خونریزی مواجه نمی گردد و روشی کاملا سرپایی و بدون نیاز به بیهوشی عمومی و بستری است.