بواسیر در بارداری از علت تا درمان

بواسیر در بارداری از علت تا درمان

بارداری در کنار تمام مشکلات، دوران شیرینی از زندگی است. مادران باردار در طول این دوره نه ماهه مشکلات بسیاری را متحمل می شوند، تا در انتها بتوانند فرزند خود را به آغوش بکشند. یکی از بیماری شایع که اغلب مادران تجربه آن را دارند، بواسیر در بارداری است.

هموروئید در بارداری

بواسیر نوعی بیماری شایع مقعدی است که تحت عنوان هموروئید نیز شناخته می شود. این عارضه در اثر تورم و گشاد شدن سیاهرگ ها یا عروق در این ناحیه ایجاد می شوند. به عبارتی می توان گفت، هموروئید ها بالشتک های پرخونی هستند که به عمل دفع کمک می کنند. در صورتی که به هر علتی این بالشتک ها آسیب ببینند، متورم شده، ممکن است دچار پارگی شوند، که در این صورت بواسیر خونی می شود.

بسته به این که این بالشتک ها آسیب دیده داخل مقعد قرار دارند، و یا خارج از آن، بیماری به دو نوع هموروئید داخلی و هموروئید خارجی تقسیم خواهد شد. همچنین بسته به وضعیت نوع داخلی بیماری به چهار درجه مختلف تقسیم بندی میشود.

علت

بواسیر بارداری می توانند ناشی از شرایط موجود ایجاد شده و یا در صورت سابقه ابتلا به آن مجددا عود کند. شرایط  جسمی، روحی و تغییر در روند زندگی مادر در این دوران همگی می توانند عاملی برای بروز چنین بیماری باشند. از جمله مهمترین علتهای بواسیر در بارداری می توانیم به این موارد اشاره کنیم:

ترشح هورمون ها

علت بواسیر در بارداری

یکی از مهمترین علل بروز چنین بیماری یبوست است، یبوست وضعیتی است که در طی آن حجم مدفوع یا تعداد دفعات آن کاهش یافته و بیمار برای دفع نیاز به وارد کردن فشاری بیش از اندازه به این ناحیه دارد. اما رابطه یبوست با ترشح هورمون ها چیست؟

همان طور که حتماً می دانید در این دوران حجم بسیار زیادی از هورمون های مختلف که برای رشد جنین ضروری است در بدن مادر ترشح می شود. این حجم از هورمون می تواند عامل اختلالاتی از جمله مشکلات روحی، اختلال در خواب و … شده و یا وضعیت دستگاه گوارش را متحول نماید که در این صورت یبوست ایجاد شده و خطر بروز بواسیر افزایش می یابد.

رژیم غذایی فاقد فیبر

طبیعی است که مادر باردار به خصوص در سه ماهه اول، دچار ویار شود. این مشکل می تواند رژیم غذایی را متحول کرده و تمایل به برخی خوراکی ها که ارزش غذایی ندارند را افزایش دهد. عده دیگر از مادران مصرف سبزیجات و میوه های حاوی فیبر را متوقف کرده که در نتیجه ی آن، یبوست ایجاد شده و عامل هموروئید می گردد.

از طرفی عده ای از مادران باردار تصور می کنند، که به سبب شرایط خود می بایست تمام روز را استراحت کنند، و فعالیت خود را به حداقل کاهش می دهند. با این کار حرکات روده کاهش یافته و فشار زیادی به مقعد وارد می شود.

افزایش حجم خون

در این دوران حجم خون افزایش پیدا می کند و در نتیجه ی آن، عروق گشاد تر می شوند. اغلب مادران همزمان فشار خون بالا را نیز تجربه می کنند. همه این عوامل دست به دست هم می دهند، تا بواسیر در بارداری ایجاد شود.

افزایش حجم رحم

با رشد جنین نه تنها حجم رحم بلکه وزن مادر نیز افزایش می یابد. این وزن اضافی به عروق خونی کف لگن فشار وارد کرده و عامل بروز این مشکل می گردد. به همین جهت به مادران توصیه می شود، وزن خود را در حال تعادل نگاه داشته و بیشتر از یک حد معینی وزن اضافه نکنند.

علائم

هموروئید در بارداری معمولاً در سه ماهه اول بارداری و یا سه ماهه آخر رخ می دهد. البته عده ای نیز پس از زایمان طبیعی دچار این مشکل می شوند. بواسیر در بارداری می توانند زندگی مادر را تحت تاثیر قرار داده و علائم آزار دهنده ای را ایجاد کند، با این حال تاثیری بر روی جنین نخواهد داشت. علائم بواسیر در بارداری میتواند در افراد مختلف متفاوت باشد، و یا با شدت های متفاوتی ظاهر گردد. برخی از مهمترین نشانه های این وضعیت به این شرح است:

  • درد شدید مقعد (این درد معمولا با دفع شدت می یابد.)
  • خونریزی یا مشاهده خون در مدفوع (خون معمولا به رنگ قرمز روشن است.)
  • مشاهده زائده های گوشتی از مقعد (در هموروئید های داخلی بیرون زده)
  • التهاب و تورم اطراف مقعد ( در هموروئید خارجی)
  • سوزش و خارش
  • خروج ترشحات از مقعد

درمان

درمان بواسیر در بارداری با سایر مواقع متفاوت است. زیرا مادر مسئولیت سلامت جنین را نیز بر عهده دارد و نمی تواند از هر نوع روش درمانی برای برطرف کردن عارضه استفاده کنند. مادران می بایست قبل از مصرف هر دارویی چه به صورت خوراکی و چه به صورت موضعی به پزشک مشورت کنند. بیشتر این داروها پس از جذب بر روی جنین اثر گذارند، پس قبل از هر اقدامی با پزشک خود مشورت کنید.

درمان بسته به شرایط بیمار دارد. در واقع در این دوران به مادر توصیه هایی به منظور کنترل وضعیت می شود. حتی اگر وضعیت بیمار شدید شود؛ نیز پزشکان توصیه می کنند، درمان های تهاجمی تری نظیر جراحی و یا درمان بواسیر با لیزر (درمان قطعی و فوری بیمار) به بعد از زایمان موکول شود. چند راهکار ساده برای کنترل وضعیت به این شرح است:

مصرف فیبر

درمان بواسیر در بارداری با مصرف فیبر

فیبر نوعی ماده مغذی است، که در بدن انسان قابلیت هضم و جذب ندارد. زیرا آنزیم مورد نیاز برای هضم آن ترشح نمی شود. در نتیجه فیبر در روده تجمع کرده و با افزایش حجم مدفوع به شکل تاثیر گذاری در درمان یبوست موثر است.

هر فرد بزرگسال متوسط می بایست ۳۰ تا ۳۵ گرم فیبر را در طول روز مصرف نماید. برای دریافت فیبر، کافی است مصرف انواع سبزیجات و میوه ها تازه و حبوبات را در رژیم غذایی روزانه خود بگنجانید. بهتر است فیبر به مرور به رژیم غذایی افزوده شود.

نوشیدن آب

نوشیدن آب به میزان کافی می تواند تاثیر بسزایی در درمان یبوست و بهبود بواسیر در بارداری داشته باشد. حداقل حجم مورد نیاز آب برای هر فرد ۸ لیوان است. برای دریافت آب می توانید از سایر نوشیدنی های بدون قند نظیر آب میوه ها، آب های گازدار نیز استفاده کنید.

حمام سیتز

حمام سیتز شامل نشستن در آب گرم یا در واقع قرار دادن نشیمنگاه در آب گرم است. این روش معمولا به منظور کاهش درد و التهاب صورت می گیرد. بهترین زمان برای حمام سیتز بعد از دفع مدفوع است و می توانید برای حدود ۱۰ الی ۲۰ در آب گرم بنشینید. قبل از هرکاری لگن یا وان حمام را ضد عفونی نمایید. همچنین می توانید برای افزایش تاثیر گذاری به آب حمام نمک اپسوم با جوش شیرین بیافزایید.

کمپرس سرد

سرما در کاهش سریع درد ناشی از بیماری موثر است. برای این منظور چند تکه یخ را درون کیسه ای قرار داده و برای ۱۰ دقیقه بر روی موضع بگذارید. از تماس مستقیم یخ با پوست اجتناب نمایید.

پیشگیری

با انجام توصیه های زیر می توانید تا حد زیادی ریسک ابتلا به هموروئید در بارداری را کاهش دهید.

  • فشار خون خود را کنترل نمایید.
  • از نشستن به مدت های طولانی بپرهیزید.
  • در صورت تداوم یبوست با مشورت پزشک از ملین های طبیعی نظیر پسلیوم استفاده نمایید.
  • در مورد افزایش وزن غیر طبیعی با پزشک خود مشورت نمایید.
  • رژیم غذایی خود را کنترل کرده و بیشتر از خوراکی های سرشار از فیبر استفاده کنید.
  • سعی کنید حداقل ۳۰ دقیقه ورزش را در برنامه روزانه خود داشته باشید.
  • بهداشت مقعد را بیش از پیش رعایت کنید.
  • از پاک کردن مقعد با دستمال توالت های زبر یا شستشوی آن با شوینده های معطر پرهیز کنید.
  • از وارد کردن فشار به مقعد به منظور دفع بپرهیزید.